Zo meet het programma kwaliteit en impact van de basisscholing palliatieve zorg
Wat levert de basisscholing palliatieve zorg daadwerkelijk op in de praktijk? Om dat inzichtelijk te maken, voert onderzoeker Annicka van der Plas in opdracht van het programma onafhankelijk evaluatieonderzoek uit.
Annicka is senior onderzoeker bij de afdeling Public and Occupational Health van Amsterdam UMC. Daar werkt zij in de onderzoekslijn ‘zorg aan het levenseinde’, waarin onderzoek wordt gedaan naar de kwaliteit en organisatie van zorg in de laatste levensfase. Thema’s als proactieve zorgplanning en besluitvorming rond het levenseinde staan daarin centraal. Samen met hoogleraar Bregje Onwuteaka-Philipsen brengt zij in kaart wie met de scholing worden bereikt en welke duurzame verandering de scholing teweegbrengt in de dagelijkse praktijk. ‘De basisscholing palliatieve zorg heeft tot doel om zorgverleners de basiskennis en vaardigheden bij te brengen om goede palliatieve zorg te verlenen,’ zegt Annicka. ‘Wij onderzoeken of dat doel ook daadwerkelijk bereikt wordt.’ Het onderzoek richt zich op deelnemende artsen, verpleegkundig specialisten, physician assistants, verpleegkundigen en verzorgenden.
Om de verandering te meten ontvangen deelnemers drie keer een digitale vragenlijst: vóór de scholing, direct na afloop en ongeveer drie maanden later. Door de drie metingen te combineren ontstaat inzicht in de ontwikkeling van deelnemers. Niet alleen in wat zij leren tijdens de scholing, maar ook in wat daarvan na enkele maanden nog zichtbaar is in hun werk. De laatste meting, na ongeveer drie maanden, is daarbij van groot belang. Juist deze meting laat zien wat deelnemers daadwerkelijk meenemen in de praktijk en in hoeverre het geleerde duurzaam wordt toegepast. ‘We zien dat de respons op deze laatste meting nog achterblijft, terwijl juist deze inzichten ontzettend waardevol zijn,’ zegt Annicka. ‘Dus mijn oproep aan alle deelnemers is: neem nog even de tijd om die laatste vragenlijst in te vullen. Daarmee help je ons én toekomstige deelnemers om de scholing verder te verbeteren.’
‘We ontwikkelen een evaluatiemethodiek waarmee scholingsaanbieders straks zelf de impact van hun scholingen kunnen blijven meten. Zo blijft de onderzoekskennis die we nu opdoen van waarde.’
Annicka van der Plas
senior onderzoeker bij de afdeling Public and Occupational Health van Amsterdam UMC
De eerste inzichten zijn positief. De scholingen worden door deelnemers goed gewaardeerd. Vooral de trainers, de toepasbaarheid van de inhoud en de tijdsinvestering die nodig is voor de scholing scoren hoog. De evaluaties laten ook zien waar deelnemers het meeste van leren. Onderwerpen zoals zingeving en psychologisch welzijn worden door behandelaren en verpleegkundigen hoog gewaardeerd. Bij verzorgenden scoren vooral lichamelijke klachten en zingeving goed. Met behulp van de resultaten worden onderdelen van het programma verder versterkt. De laatste evaluatieformulieren ontvangt Annicka deze zomer. ‘Op basis daarvan kunnen we gerichte aanbevelingen doen.’
Annicka benadrukt dat het onderzoek ook waarde heeft voor de toekomst: ‘We ontwikkelen een evaluatiemethodiek waarmee scholingsaanbieders straks zelf de impact van hun scholingen kunnen blijven meten. Zo blijft de onderzoekskennis die we nu opdoen van waarde.’ Ook buiten Nederland krijgt het onderzoek aandacht. Annicka presenteert de eerste resultaten namens het programma op internationale congressen. In mei is zij aanwezig op het EAPC-congres in Praag, waar zij een posterpresentatie verzorgt over de evaluatie van de basisscholing palliatieve zorg.
Voor Annicka is de motivatie helder. ‘Dit onderzoek is erop gericht de kennis en vaardigheden van zorgprofessionals te versterken, zodat zij betere palliatieve zorg kunnen bieden. Uiteindelijk draait het om patiënten en hun naasten. Daar doe je het voor.’
Meer artikelen over het onderzoek
Landelijke evaluatieresultaten van de Basisscholingen Palliatieve Zorg
Binnen het programma Scholing Palliatieve Zorg zijn inmiddels ruim duizend deelnemers bevraagd over hun ervaringen met de drie basisscholingen voor verzorgenden, verpleegkundigen en behandelaren. De resultaten laten zien dat deelnemers de scholing hoog waarderen — met als meest gegeven cijfer een 8.
Hoe evaluaties zorgen voor scherpere scholing én herkenning in de praktijk
Hoe houden we de Basisscholing Palliatieve Zorg scherp, actueel en praktijkgericht? Door te luisteren naar de mensen die ermee werken. De evaluaties van deelnemers geven ons waardevolle inzichten én concrete aanknopingspunten voor verbetering. Zo bouwen we aan scholing die echt verschil maakt.
Tussentijdse evaluatieresultaten gedeeld tijdens IHI Forum
Tijdens het IHI Forum on Quality and Safety in Healthcare 2025 in Utrecht was Judith aanwezig namens het programma om kennis uit te wisselen over kwaliteit en veiligheid in de zorg. Aan de hand van een posterpresentatie deelden we daar de tussentijdse resultaten van de evaluatie van de basisscholing.
Contact
Programma Scholing Palliatieve Zorg
Amsterdam UMC, locatie VUmc, Van der Boechorststraat 7
1081 BT Amsterdam / Postbus 7057 1007 MB Amsterdam
